تفاوت اکو با نوار قلب | بررسی دو روش عمده تست سلامت قلب

 تفاوت اکو با نوار قلب | بررسی دو روش عمده تست سلامت قلب

آخرین بروز رسانی در جولای 9, 2018

تفاوت اکو با نوار قلب: امروزه تعداد مرگ‌ومیر در سطح جهان افزایش‌یافته است.

با تحقیقات صورت گرفته به این موضوع پی برده شد درصد بیشتر این آمار فوتی مربوط به بیماران قلب است.

بسیاری از افراد بیماری قلبی و ناراحتی‌های آن را جدی نمی‌گیرند. پزشکان هم گاهی با تشخیص نادرست علت بیماری باعث افزایش این آمار و ارقام می‌شوند.

اما موضوع جالب‌تر این است که درصد زیادی از این تعداد مرگ‌ومیر مربوط به سنین جوان است. این آمار در کشور ما به وضوح قابل مشاهده است.

تفاوت اکوکاردیوگرافی با الکتروکاردیوگرام

این آمار نگران‌کننده گسترش فناوری درزمینهٔ پزشکی و پزشکی هسته‌ای را پراهمیت می‌کند.

متخصص باید با سرعت زیادی پی به نوع بیماری ببرد. این مهم میسر نمی‌شود مگر با دستگاه‌های پیشرفته. با ویزیت شخصی که دارای ناراحتی در قسمت قفسه سینه است.

متخصص روش‌هایی را برای تشخیص بیماری بر اساس علائم گفته‌شده توسط شخص انتخاب می‌کند.

معمولاً دو روش عمده برای این کار وجود دارد.

یکی از این روش‌ها گرفتن نوار قلب از شخص بیمار است.

روش دیگر انجام تست اکوکاردیوگرافی است.

در این مقاله سعی داریم به تفاوت اکو با نوار قلب و ویژگی مختصری از هرکدام بپردازیم.

انتخاب اول برای یک پزشک اصولاً نوار قلب است. نوار قلب تکنولوژی خوب اما قدیمی‌تر است. این دستگاه در دسترس اکثر مراکز حتی مطب پزشکان است.

انجام تست نوار قلب نیازمند متخصص نبوده و گاهی توسط منشی‌ها هم صورت می‌گیرد. اما تفاوت اکو با نوار قلب در اینست که توسط کارشناس انجام می‌شود. تست نوار قلب کم‌هزینه نیز است. نوار قلب ممکن است دارای خطا باشد. به این صورت که هرگونه استرس و واکنش عصبی روی آن تأثیر می‌گذارد.

تفاوت اکو با نوار قلب

روش اول تست الکتروکاردیوگرام

روش اولی که پزشک آن را توصیه می‌کند درواقع ترسیم‌کننده فعالیت الکتریکی یک دوره از قلب است. این روش را نوار قلب یا الکتروکاردیوگرام گویند.

امواج الکتریکی به‌صورت خطوطی بالارو و پایین‌رو به‌وسیله قسمت ترسیمی دستگاه الکتروکاردیوگرام روی کاغذی شطرنجی رسم می‌شود.

هرکدام از این امواج دربردارنده اطلاعاتی درباره هر قسمت از قلب است. درصورتی‌که این گراف طبیعی نباشد، ارتفاع و فاصله امواج از هم‌تغییر می کند. با تفسیر آن تشخیص بیماری قلبی داده می‌شود.

نوار قلب چگونه گرفته می‌شود؟

برای گرفتن یک نوار قلبی، تکنسین مربوطه ابتدا بیمار را بر روی یک‌ تخت می‌خواباند.

این تست باید در آرامش کامل بیمار انجام شود. تکنسین ابتدا بیمار را به آرامش دعوت می‌کند.

سپس نواحی از بدن که از آن بخش نوار قلب تهیه می‌شود را به ژل آغشته می‌کند. این نواحی می‌تواند قفسه سینه، بازو یا پاها باشد. اما معمولاً از قفسه سینه انجام می‌شود.

سپس الکترودهای دستگاه الکتروکاردیوگراف را به این نواحی متصل می‌کند.

این کار به ۱۵ دقیقه زمان نیاز دارد تا دستگاه تعداد مناسبی از ضربان قلب را ثبت کند.

الکترودها امواج الکتریکی تولیدی در قلب را دریافت می‌کنند.

اطلاعات از طریق سیم به دستگاه نوار قلبی انتقال داده می‌شوند. که نتیجه این کار امواج افتان‌وخیزان روی کاغذ است.

عوامل تأثیرگذار روی نوار قلب

خطوط ثبتی همانند امواج رادیویی بوده و دارای فراز و نشیب است.

همان‌طور که گفته شد بیمار باید در طول آزمون از هرگونه استرس و فشار عصبی به دور باشد.

هرگونه استرسی سریعاً تأثیرگذار بوده و موجب اختلال بر روی امواج ثبتی خواهد شد. استرس ضربان قلب را شدیدتر کرده درنتیجه این امواج سریعاً منتقل می‌شود. حال اگر پزشک نوار قلب متأثر از استرس را تفسیر کند، احتمال خطا در تشخیص وجود دارد.

بعد از پایان آزمون نوار قلب الکترودها برداشته‌شده و بیمار می‌تواند به کارهای روتین خود بپردازد.

گاهی ممکن است بعد از جدا کردن الکترودها جای قرمزی روپوست باشد. افرادی هم که دارای پوست حساس هستند ممکن است حس سوزش داشته باشند. هیچ‌کدام از این علائم نگران‌کننده نیست و بعد از  چند دقیقه رفع می‌شود.

امواج ثبت‌شده در یک دوره نوار قلبی

یک دوره نوار قلبی شامل چند موج به نام P, QRS,T است. قلب دارای ۴ حفره است. ۲ حفره دهلیزی در قسمت بالای قلب و ۲ حفره بطنی در قسمت پایین. این امواج در قسمت زیرین بزرگ سیاهرگ زبرین تولید می‌شود.

زمانی که امواج الکتریکی وارد قلب می‌شود توسط سیستم عصبی موجود در قلب این تحریک را منتقل می‌کند. ابتدا ماهیچه‌های بالایی، دهلیزها منقبض می‌شوند. این امواج بعد از عبور از دهلیزها به دریچه‌های حدفاصل بین دهلیز و بطن می‌رسد.

امواج الکتریکی با عبور از دریچه‌های دولختی و سه لختی به بطن می‌رسد.

بعد از به انقباض درآوردن ماهیچه‌های بطنی و فراگرفتن تمام اعصاب دیواره میوکارد قلب به حال استراحت بازمی‌گردد. هرکدام از این مراحل موجی بر روی نوار قلبی توسط دستگاه الکتروکاردیوگرام ثبت می‌کند.

امواج الکتریکی نوار الکتروکاردیوگرام:

P: اولین موج بوده که مربوط به فعالیت الکتریکی اولین حفره، دهلیزها است. قبل از شروع انقباض حفره‌های دهلیزی موج P ثبت می‌شود.

QRS: این موج مربوط به تحریک الکتریکی عضله‌های نرسیده به بطن‌ها است. هنگامی‌که تحریک الکتریکی به مرز بین دهلیز و بطن می‌رسد، این موج ثبت می‌شود. درواقع موج QRS قبل از انقباض بطن‌ها ثبت می‌شود.

T: این موج قبل از پایان انقباض بطن‌ها و بازگشت قلب به حالت استراحت ثبت می‌شود.

بعد از پایان انتقال پتانسیل الکتریکی قلب به حال استراحت می‌رود.

در این حالت دریچه‌های سینی باز مانده تا خون وارد قلب شود. اما دریچه‌های میترال و دولختی بسته است تا خون از دهلیز وارد بطن نشود.

هرگونه اختلالی در زمان ثبت هر یک از موج‌ها و ارتفاع آن‌ها نشان‌دهنده نوعی ناراحتی قلبی است.

اختلال موجود در نوار قلب به چه معناست؟

افزایش ارتفاع QRS به خاطر افزایش اندازه قلب است. این افزایش اندازه به خاطر ورود زیاد خون به قلب (فشارخون زیاد) است. این نقص می‌تواند ناشی از تنگی دریچه‌های سینی باشد.

کاهش ارتفاع QRS ناشی از نرسیدن خون به ماهیچه دیواره داخلی قلب است.

بیشتر بخوانید  الکتروکاردیوگرام غیرطبیعی بیانگر چه نوع ناهنجاری قلبی است؟

اختلال بین فاصله هر یک از موج‌ها به خاطر نامنظمی ضربان قلب است.

افزایش این فاصله نشان می‌دهد؛ انتقال تحریک الکتریکی با تأخیر انجام می‌شود.

با نوار قلب به چه اطلاعاتی می‌توانیم دست‌یابیم؟

  • ضربان نامنظم قلب
  • عدم تعادل الکترولیتی ماهیچه‌ها
  • هرگونه آسیب به بافت قلب
  • تغییر اندازه طبیعی قلب

تست اکوکاردیوگرافی قلب

روشی که با آن می‌توان قلب را سونوگرافی کرد، اکوکاردیوگرافی است.

اکو با استفاده از امواج فراصوت بی‌خطر تصاویری از بخش‌های مختلف قلب تهیه می‌کند.

برای انجام آزمون اکو از امواج فراصوت استفاده می‌شود. پس میفهمیم که تفاوت اکو با قلب اینست که در نوار قلب از امواج الکتریکی استفاده می‌شود.

نحوه عمل آن این‌گونه است که؛ دستگاه اکوکاردیوگرافی امواج فراصوت را تولید می‌کند. امواج التراسوند با پروب که همان مبدل دستگاه است به بافت بدن منتقل می‌شود.

امواج بعد از عبور از پوست به بافت‌های مختلف برخورد می‌کند. با هر برخورد بخشی از انرژی امواج کاسته می‌شود.

قسمتی از این امواج با برخورد به هر لایه بازتاب می‌شوند. مبدل دستگاه امواج را جمع‌آوری می‌کند و به دستگاه می‌فرستد. دستگاه با سیستم ویژه خود امواجی را که دریافت کرده تحلیل می‌کند. حاصل این اطلاعات تصاویری است که در صفحه نمایشگر مشاهده می‌کنیم.

انواع اکوقلب

از اکو برای موارد گوناگونی استفاده می شود که در زیر برخی از انواع اکوکاردیوگرافی را بیان می کنیم:

اکوکاردیوگرافی دوبعدی

تصویری که این اکو ایجاد می‌کند از اندازه قلب و کارایی بخش‌های آن است. این اکو قدرت ماهیچه‌ها را هم نشان می‌دهد.

اکوی داپلر

این اکو جهت حرکت و سرعت جریان خون درون رگ‌های بزرگ را نشان می‌دهد. نوع رنگی این اکو تصاویری به رنگ آبی و قرمز را نمایش می‌دهد.

برای تشخیص گرفتگی رگ‌ها از این اکو می‌توان استفاده کرد.

اکو از طریق مری

اکوهای قبلی گاهی از رصد بافت‌های داخلی‌تر و رگ‌های تغذیه‌کننده قلب یعنی کرونری ناتوان‌اند. بنابراین متخصصان پروب کوچکی را که دارای دوربین مینیاتوری است به درون مری می‌فرستند.

برای کاهش ناراحتی این کار یعنی ورود پروب به حلق و مری ابتدا ناحیه دهان را بی‌حس می‌کنند.

با این روش می‌توان تصاویری دقیق‌تر از ناحیه پشت قلب و رگ‌های کوچک تهیه کرد.

اکو ورزش

زمانی که شخصی در حالت هیجان است قلب با شدت بیشتری کار پمپاژ را انجام می‌دهد.

برای تعیین سلامتی قلب فرد در حالت هیجان، از این اکو استفاده می‌کنند. معمولاً این تست را در حالت ورزش انجام می‌دهند.

اکو قلبی چگونه انجام می‌شود؟

اکو در مراکز ویژه پزشکی امروزه انجام می‌شود. این تست حتماً باید تحت نظر متخصص مجرب صورت گیرد.

ابتدا بیمار را بر روی تخت به پهلو می‌خوابانند. سپس ناحیه قفسه سینه را به ژل آغشته می‌کنند. تا حرکت پروب راحت‌تر صورت گیرد. سپس مبدل را روی این قسمت حرکت می‌دهند. این تست نیم ساعت زمان لازم دارد. در طی تست هیچ جراحی انجام نمی‌شود.

پروب ها انواع مختلفی دارند. بنا به کارایی که دارند اندازه و حساسیت متفاوتی هم دارند.

پروب با برخورد به پوست امواج را ساطع می‌کند.

تفاوت اکو با نوار قلب: پروب در اکو به جای الکترود نوار قلب است. امواج به بافت‌های مختلف برخورد می‌کند. با هر برخورد بخشی از انرژی امواج کاسته می‌شود. تعدادی از این امواج بازتابیده شده و تعدادی به مرز بعدی می‌روند.

درنهایت امواج بازتابیده شده و توسط مبدل دستگاه جمع‌آوری می‌شود. امواج در دستگاه به تصاویری متحرک ترجمه می‌شود. این تصاویر جزئیات دقیقی از قلب را به نمایش می‌گذارد.

یکی از ویژگی‌های جالب دستگاه اکو قلب رابط کاربری آن است. تفسیر تصاویر حاصل از اکو باید توسط خود متخصص صورت گیرد.

 

  • می‌توان سرطان‌ها را تشخیص داد.
  • حضور هرگونه عفونت یا باکتری در بافت قلب
  • نقص مادر زادی قلب جنین
  • شدت و زمان حملات قلبی و سکته‌ها
  • تنبلی دریچه‌های قلبی و ضعف آنها

چه زمانی اکو به نوار قلب ترجیح داده می‌شود؟

  • اگر با نوار قلب نتوانند علت بیماری قلبی را تشخیص بدهند.
  • برای تشخیص نیاز به جزئیات بیشتری از بافت میوکارد قلب باشد.
  • برای تشخیص گرفتگی رگ‌های خونی قلب

شباهت اکو با نوار قلب

  • نیاز به آمادگی قبلی در هیچ یک از دو آزمون نیست.
  • هیچ گونه جراحی بر روی بیمار در طول آزمون انجام نمی‌شود.
  • بعد از پایان تست بیمار نیازی به استراحت ندارد و می‌تواند به فعالیت روزانه خود ادامه دهد.
  • هر دو آزمون به‌منظور تعیین سلامتی قلب و تشخیص بیماری‌ها انجام می‌شود.

عمده اختلاف و تفاوت اکو با نوار قلب

یک تفاوت اکو با نوار قلب اینست که اکو تکنولوژی جدیدتری نسبت به نوار قلب است.

مراکز انجام تست اکوکاردیوگرافی به‌صورت تخصصی بوده و برخلاف الکتروکاردیوگرام در مطب‌ها انجام نمی‌شود.

دیگر تفاوت اکو با نوار قلب این است که اکو زمانی صورت می‌گیرد که نیاز به جزئیات بیشتری باشد.

اکو کاردیوگرافی با نمایش تصویری زنده از قلب کمک به تشخیص فوری می‌کند.

اکوکاردیوگرافی نیازمند متخصص خود است.

از تفاوت اکو با نوار قلب میتوان به انواع اکو هم اشاره نمود.

برای نتیجه‌گیری از تست اکو حتماً باید پزشک متخصص و مجرب با دقت آن را بررسی کند.

تجهیزات مربوط به اکو هزینه بالاتری دارند.

برای تشخیص اختلالات قلبی مادرزادی جنین از اکوکاردیوگرافی استفاده می‌شود که دیگر تفاوت اکو با نوار قلب است.

چنانچه به اختلالی در نوار قلب برخورد کردید همیشه نشان از نگرانی زیاد نیست. گاهی ممکن است عواملی مانند استرس موجب آن اختلال بوده باشد.

تصاویر ایجادشده توسط اکو کاردیوگرافی از تمامی بخش‌های قلب است. بخش‌هایی مثل حفره‌های قلبی، بطن و دهلیز، ماهیچه‌های دیواره قلب، عروق و رگ‌های کرونری.

نوار قلب فقط فعالیت الکتریکی قلب را نشان می‌دهد.

ما در مرکز قلب، عروق و اکوکاردیوگرافی بهار با داشتن تخصص، تجربه و با استفاده از جدیدترین فناوری‌ها در زمینه اکوکاردیوگرافی قلب تحت نظر دکتر اصغر مزارعی تلاش می‌کنیم تا مناسب ترین روش‌های تشخیصی، درمانی و مراقبتی را به شما ارائه دهیم. ما متعهدیم تا برای ارتقا، بهبود و بازیابی سلامتی بیماران، خدماتی فراتر از انتظار و با کیفیت برای بیماران، خانواده ها و جامعه به ارمغان بیاوریم.

روزهای پذیرش

شنبه تا پنجشنبه

  • صبح: ۹ تا ۱۲
  • بعدازظهر: ۱۵ تا ۱۹