ضربان ساز یا پیس میکر | عوامل مؤثر بر دستگاه ضربان ساز

 ضربان ساز یا پیس میکر | عوامل مؤثر بر دستگاه ضربان ساز

آخرین بروز رسانی در اکتبر 3, 2018

ضربان ساز یا پیس میکر یک دستگاه کوچک است که در قفسه سینه قرار می‌گیرد تا به کنترل ریتم‌های غیر طبیعی قلب کمک کند. این دستگاه از پالس‌های الکتریکی استفاده می‌کند تا ضربان قلب را با سرعت نرمال افزایش دهد.

دستگاه‌های ضربان ساز یا پیس میکر برای درمان بی نظمی در ضربان قلب استفاده می‌شوند.

آریتمی ها با سرعت، یا ریتم ضربان قلب، مشکل دارند.

در طی آریتمی، قلب می‌تواند ضربان هایی خیلی سریع، خیلی کند و یا با ریتم نامنظم تولید کند.

یک ضربان قلب که بیش از حد سریع است، تاکی کاردی نامیده می‌شود.

ضربان قلبی که خیلی آهسته است برادی کاردی نامیده می‌شود.

در طی آریتمی، قلب ممکن است قادر به پمپاژ خون به بدن نباشد.

این وضعیت می‌تواند علائمی مانند خستگی، تنگی نفس یا غش را ایجاد کند.

آریتمی های شدید می‌توانند به اندام‌های حیاتی بدن آسیب برسانند و حتی ممکن است باعث از دست دادن آگاهی و یا مرگ شوند.

یک ضربان ساز ممکن است برخی از علائم آریتمی مانند خستگی و غش را از بین ببرد.

یک ضربان ساز یا پیس میکر همچنین می‌تواند به فردی که ریتم‌های قلب غیر طبیعی دارد کمک کند تا یک شیوه زندگی فعال‌تر را از سر بگیرد.

ضربان ساز یا پیس میکر

درک سیستم الکتریکی قلب

قلب شما دارای سیستم الکتریکی داخلی است که سرعت و ریتم ضربان قلب را کنترل می‌کند. با هر ضربان قلب، سیگنال الکتریکی از بالای قلب شما (دهلیزها) به پایین (بطن‌ها) گسترش می‌یابد. همانطور که سیگنال حرکت می‌کند، باعث می‌شود که خون وارد قلب شده و در نهایت پمپ گردد.

 

هر سیگنال الکتریکی به طور معمول در یک گروه از سلول‌ها به نام گره سینوس یا گره (sinoatrial (SA آغاز می‌شود. همانطور که سیگنال از بالای قلب به پایین گسترش می‌یابد، همزمان فعالیت سلول‌های قلبی را هماهنگ می‌کند.

 

اول، دو اتاق بالایی قلب، دهلیزها، منقبض می‌شوند. این انقباض خون را به داخل دو حفره پایین قلب، بطن‌ها پمپ می‌کند. سپس بطن‌ها منقبض می‌شوند و خون را به بقیه بدن منتقل می‌کنند. ترکیب انقباض دهلیزها و بطن‌ها همان ضربان قلب است.

 

 

بررسی اجمالی ضربان ساز یا پیس میکر

سیگنال‌های الکتریکی ناقص در قلب باعث آریتمی می‌شوند. Pacemakers از پالس‌های الکتریکی کم انرژی برای غلبه بر این سیگنال‌های الکتریکی معیوب استفاده می‌کند.

ضربان ساز می‌تواند:

  • سرعت ریتم آهسته قلب را افزایش دهید.
  • کمک می‌کند به کنترل ریتم‌های غیر طبیعی یا سریع قلب.
  • مطمئن شوید که اگر دهلیزها با یک ریتم طبیعی قلب منقبض شوند، بطن‌ها نیز منقبض می‌شوند (در غیر اینصورت این وضعیت را فیبریلاسیون دهلیزی گویند).
  • هماهنگ کردن سیگنال الکتریکی بین حفره‌های بالا و پایین قلب.
  • سیگنال‌های الکتریکی بین بطن‌ها را هماهنگ می‌کند. دستگاه ضربان سازی که این کار را انجام می‌دهد، دستگاه‌هایCRT  یا احیاکننده می گویند. دستگاه‌های CRT برای درمان نارسایی قلبی استفاده می‌شوند.
  • آریتمی های خطرناک ناشی از یک اختلال، به نام سندرم QT طولانی است.
  • ضربان ساز همچنین می‌تواند فعالیت الکتریکی قلب و ریتم‌های آن را کنترل و ثبت کند. ضربان سازهای جدیدتر می‌توانند دمای خون، میزان تنفس و سایر عوامل را کنترل کنند. آن‌ها همچنین می‌توانند ضربان خود را با تغییر فعالیت شما تنظیم کنند.

 

انواع ضربان ساز یا پیس میکر

انواع ضربان ساز یا پیس میکر

دستگاه‌های ضربان ساز می‌توانند موقت یا دائمی باشند.

ضربان ساز یا پیس میکر موقتی

  • برای درمان مشکلات قلبی کوتاه مدت مانند ضربان قلب آرام ناشی از حمله قلبی، جراحی قلب یا مصرف بیش از حد دارو استفاده می‌شوند.
  • ضربان سازهای موقت نیز در شرایط اضطراری استفاده می‌شوند. آن‌ها ممکن است مورد استفاده قرار گیرند تا زمانی که پزشک بتواند یک ضربان ساز یا پیس میکر دائمی را بکار ببرد یا تا زمانی که شرایط موقتی دور شود.
  • برای کنترل مشکلات طولانی مدت ریتم قلب استفاده می‌شود.

 

پزشکان همچنین آریتمی را با دستگاه دیگری به نام (Implantable (ICD درمان می‌کنند. ICD شبیه به یک ضربان ساز است. با این حال، علاوه بر استفاده از پالس‌های الکتریکی کم انرژی، ICD همچنین می‌تواند از پالس‌هایی با انرژی بالا، برای درمان آریتمی های تهدید کننده زندگی استفاده کند.

 

 

چه کسانی به دستگاه ضربان ساز نیاز دارند؟

پزشکان به دلایل بسیاری دستگاههای ضربان ساز را توصیه می‌کنند. شایع‌ترین علل برادیکاردی و بلوک قلب است.

 

برادیکاردی به ضربان قلبی گویند که کندتر از حد طبیعی است. بلوک قلب یک اختلال است که اگر سیگنال الکتریکی کند شده یا معیوب از  قلب حرکت کند ایجاد می‌شود.

 

بلوک قلب ممکن است به علت پیری، حمله قلبی یا سایر شرایطی باشد که فعالیت الکتریکی قلب را مختل می‌کند. برخی اختلالات عصبی و عضلانی همچنین می‌توانند باعث ایجاد اختلالات قلبی، از جمله دیستروفی عضلانی شوند.

 

پزشک ضربان ساز را توصیه می‌کند اگر:

پیری یا بیماری‌های قلبی توانایی گره سینوسی را برای تنظیم ضربان قلب، تضعیف می‌کنند. چنین صدمه‌ای می‌تواند ریتم‌های قلبی را تغییر دهند. این بیماری به نام سندرم سینوس بیمار نامیده می‌شود.

شما یک روش پزشکی برای درمان آریتمی به نام فیبریلاسیون دهلیزی دارید. یک ضربان ساز می‌تواند پس از نصب، ضربان قلب شما را تنظیم کند.

در صورتیکه شما نیازمند داروهای قلب خاصی مثل بتابلوکرها باشید. این داروها می‌تواند ضربان قلب شما را خیلی کند کنند.

در صورتیکه شما مشکلات ماهیچه‌ای قلب دارید، که باعث می‌شود سیگنال‌های الکتریکی از طریق عضله قلب به آرامی حرکت کنید. ضربان ساز برای این مشکل ممکن است درمان مجدد قلب (CRT) را ارائه دهد. دستگاه CRT سیگنال الکتریکی بین حفره‌های پایین قلب را هماهنگ می‌کند.

داشتن سندروم طولانی QT، که خطر ابتلا به آریتمی های خطرناک را به همراه دارد.

پزشکان همچنین ممکن است ضربان ساز را برای افراد مبتلا به نوع خاص بیماری قلبی مادرزادی یا افرادی که پیوند قلب انجام داده‌اند، توصیه کنند. کودکان، نوجوانان و بزرگسالان می‌توانند از دستگاههای ضربان ساز استفاده کنند.

 

قبل از توصیه ضربان ساز، پزشک موارد زیر را بررسی می‌کند:

  • هرگونه علائم آریتمی، مانند سرگیجه، غش یا تنگی نفس
  • سابقه بیماری قلبی
  • داروهایی که در حال حاضر مصرف می‌کنید
  • نتایج آزمایش‌های قلب

 

آزمایش‌های تشخیصی

بسیاری از آزمایشات برای تشخیص آریتمی استفاده می‌شود. شما ممکن است یک یا چند تست زیر را داشته باشید.

 

EKG (الکتروکاردیوگرافی)

  • یک EKG یک آزمون ساده و بدون درد قلبی است که فعالیت الکتریکی قلب را تشخیص داده و ثبت می‌کند. این تست ضربان قلب و ریتم‌های آن را بررسی می‌کند.
  • EKG نیز قدرت و زمان سیگنال‌های الکتریکی را که از قلب شما می‌گذرد را بررسی می‌کند. این آزمایش می‌تواند به تشخیص برادیکاردی و بلوک قلب کمک کند (علل رایج در مورد نیاز به ضربان ساز).
  • یک EKG استاندارد فقط ضربان قلب را برای چند ثانیه ثبت می‌کند. این آریتمی ها را که در طول آزمون اتفاق نمی‌افتد را تشخیص نمی‌دهد.
بیشتر بخوانید  فعالیت بدنی بعد از جراحی دریچه قلب

 

برای تشخیص مشکلات ریتم قلب که می‌آیند و می‌روند، ممکن است دکتر شما هولتر قلب را توصیه کند.

 

هولتر و عملکرد آن

مانیتور هولتر قلب فعالیت الکتریکی قلب را برای یک دوره ۲۴ ساعته یا ۴۸ ساعته ثبت می‌کند. در حالی که شما فعالیت‌های روزانه خود را به طور منظم انجام می‌دهید، هولتر به قفسه سینه متصل است. در نتیجه می‌تواند برای مدت زمان طولانی‌تر از یک EKG، فعالیت الکتریکی قلب را ثبت کند.

 

ECHOCARDIOGRAPHY

  • اکوکاردیوگرافی (echo) از امواج صوتی برای ایجاد یک تصویر متحرک از قلب شما استفاده می‌کند. با این تست اندازه، شکل قلب، عملکرد و حفره‌های قلبی و دریچه‌ها قابل بررسی است.
  • اکو همچنین می‌تواند عروق خونی و آسیب به عضله قلب ناشی از جریان خون کم را نشان دهد.

 

مطالعه الکترو فیزیولوژی

  • برای این آزمایش، یک سیم نازک و انعطاف پذیر از طریق یک رگ در کشاله ران (ران بالا) یا بازو به قلب شما منتقل می‌شود. سیم، سیگنال‌های الکتریکی قلب را ثبت می‌کند.
  • دکتر با استفاده از سیم الکتریسیته قلب را تحریک می‌کند. و عکس العمل قلب را ببیند.

 

تست استرس

بررسی مشکلات قلبی با استفاده از تست ورزش، تا قلب سخت کار کند. از اکو و نوار قلب هم در این روش استفاده می‌شود.

 

عملکرد ضربان ساز

یک ضربان ساز متشکل از یک باتری، یک ژنراتور کامپیوتری، سیم و الکترود

باتری ژنراتور را روشن می‌کند و هر دو با یک جعبه فلز نازک احاطه شده‌اند. سیم‌ها ژنراتور را به قلب متصل می‌کنند.

عملکرد ضربان ساز یا پیس میکر

یک ضربان ساز ، ضربان قلب را کنترل می‌کند. الکترودها فعالیت الکتریکی قلب شما را تشخیص می‌دهند و داده‌ها را از طریق سیم به کامپیوتر درون ژنراتور ارسال می‌کنند.

اگر ریتم قلب شما غیر طبیعی باشد، کامپیوتر به ژنراتور فرمان می‌دهد تا پالس‌های الکتریکی را به قلب شما ارسال کند.

پالس‌ها از طریق سیم‌ها عبور می‌کنند تا به قلب شما برسند.

ضربان ساز یا پیس میکر جدیدتر می‌تواند دمای خون، تنفس و سایر عوامل را نیز کنترل کنند.

آن‌ها همچنین می‌توانند ضربان قلب را با فعالیت شما تنظیم کنند.

کامپیوتر ضربان ساز همچنین فعالیت الکتریکی قلب و ریتم قلب را ثبت می‌کند.

پزشک شما از این اطلاعات برای تنظیم ضربان ساز  استفاده می‌کند تا برای شما بهتر کار کند.

پزشک شما می‌تواند کامپیوتر دستگاه ضربان ساز را به یک دستگاه خارجی متصل کنند.

او نباید هرگز با ضربان ساز تماس مستقیم داشته باشد.

ضربان ساز یا پیس میکر دارای یک تا سه سیم است که هر کدام در حفره‌های مختلف قلب قرار می‌گیرند.

 

سیم‌های ضربان ساز یگانه

معمولاً پالس را از ژنراتور به بطن راست (اتاق سمت راست پایین قلب خود) حمل می‌کنند.

سیم‌های یک ضربان ساز دوگانه

پالس را از ژنراتور به دهلیز سمت راست (قسمت سمت راست قلب خود) و بطن راست منتقل می‌کنند.

پالس‌ها زمان انقباض این دو حفره را هماهنگ می‌کنند.

سیم‌ها در یک دستگاه ضربان ساز دوقطبی

باعث انتقال پالس از ژنراتور به دهلیز و هر دو بطن است.

پالس‌ها توانایی همگام سازی سیگنال الکتریکی بین دو بطن را دارند.

این نوع از ضربان ساز همچنین به عنوان یک دستگاه CRT قلب نامیده می‌شود.

 

 

عوارض نصب ضربان ساز

عوارض نصب ضربان ساز یا پیس میکر

قرار دادن یک ضربان ساز نیاز به جراحی جزئی دارد. عمل جراحی معمولاً در یک آزمایشگاه بیمارستان یا آزمایشگاهی مخصوص قلب انجام می‌شود.

قبل از جراحی، یک خط وریدی (IV) به یکی از رگ‌ها متصل می‌کنند تا داروی بی حسی را از آن طریق دریافت کنید.

این دارو ممکن است بی هوش کننده نیز باشد.

پزشک شما ناحیه‌ای را که در آن دستگاه ضربان ساز یا پیس میکر را قرار می‌دهد بی حس می‌کند، بنابراین احساس درد نمی‌کنید.

پزشک شما همچنین ممکن است آنتی بیوتیک ها را برای جلوگیری از عفونت به شما بدهد.

پزشک با ایجاد برش و تست‌هایی که انجام می‌دهد، دستگاه ضربان ساز را در زیر پوست قفسه سینه قرار می‌دهد.

سپس آن را به سیم‌هایی که از قبل به قلب وصل شده‌اند، متصل می‌کند.

هنگامی که دستگاه ضربان ساز در محل قرار گرفت، پزشک آن را آزمایش خواهد کرد تا مطمئن شود که این دستگاه به درستی کار می‌کند.

سپس محل بریدگی را بخیه می زند. کل جراحی چند ساعت طول می‌کشد.

 

پس از عمل جراحی دستگاه ضربان ساز یا پیس میکر

بعد از عمل بیمار باید یک شب در بیمارستان بماند تا تیم مراقبت‌های پزشکی مطمئن شود که دستگاه ضربان ساز به درستی کار می‌کند.

چند روز یا چند هفته پس از جراحی ممکن است درد، تورم یا حساسیت در ناحیه‌ای که دستگاه ضربان ساز شما قرار گرفته است، داشته باشید.

درد معمولاً خفیف است و با دارو آن را تسکین می‌دهند.

پزشک شما ممکن است توصیه کند که تا یک ماه پس از جراحی از انجام فعالیت‌های سنگین دوری کنید.

اکثر افراد طی چند روز بعد از عمل جراحی به فعالیت‌های عادی خود باز می‌گردند.

 

عوارض جراحی

  • تورم
  • خونریزی
  • کبودی
  • عفونت
  • آلرژی به دارو

 

عوامل تأثیر گذار بر ضربان ساز یا پیس میکر

هنگامی که یک دستگاه ضربان ساز دارید، باید از تماس نزدیک یا طولانی مدت با دستگاه‌های الکتریکی یا دستگاه‌هایی که میدان مغناطیسی قوی دارند جلوگیری کنید.

دستگاه‌هایی که می‌توانند تأثیر گدار باشند:

  • تلفن‌های همراه و پخش کننده‌های MP3 (به عنوان مثال، آی پد)
  • لوازم خانگی مانند اجاق‌های مایکروویو
  • سیم‌های با ولتاژ بالا
  • جوشکار صنعتی
  • ژنراتور برق

این دستگاه‌ها می‌توانند سیگنال الکتریکی ضربان ساز یا پیس میکر را مختل کرده و از کارکردن به طور صحیح جلوگیری کنند.

میزان آسیب، بستگی دارد به اینکه چه زمانی در معرض آن قرار گرفته‌اید و اینکه چقدر نزدیک به ضربان ساز بوده است.

بعضی از کارشناسان توصیه می‌کنند که تلفن همراه یا پخش کننده MP3 خود را در جیب پیراهن بر روی ضربان ساز قرار ندهید.

 

بعضی از روش‌های پزشکی مختل کننده ضربان ساز یا پیس میکر:

  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی یا MRI
  • لیت تریپسی موج ضربه‌ای برای از بین بردن سنگ کلیه
  • الکترو تراپی برای متوقف کردن خونریزی در طول عمل جراحی

 

فعالیت بدنی

در اغلب موارد، داشتن یک ضربان ساز باعث نمی‌شود که شما از ورزش کردن اجتناب کنید. در صورت ورزش کردن با پزشک خود در مورد آن مشورت کنید. از انجام ورزش‌های پر تماس مثل فوتبال دوری کنید.

 

مراقبت‌های بعد جراحی

هر سه ماه ضربان ساز خود را بررسی کنید تا از درست کار کردن آن مطمئن شوید، زیرا ممکن است:

  • سیم‌های آن آسیب دیده باشد
  • باتری آن ضعیف شده باشد
  • بیماری قلبی پیشرفت کرده باشد
  • توسط دستگاههای دیگر مختل شده باشد

ما در مرکز قلب، عروق و اکوکاردیوگرافی بهار با داشتن تخصص، تجربه و با استفاده از جدیدترین فناوری‌ها در زمینه اکوکاردیوگرافی قلب تحت نظر دکتر اصغر مزارعی تلاش می‌کنیم تا مناسب ترین روش‌های تشخیصی، درمانی و مراقبتی را به شما ارائه دهیم. ما متعهدیم تا برای ارتقا، بهبود و بازیابی سلامتی بیماران، خدماتی فراتر از انتظار و با کیفیت برای بیماران، خانواده ها و جامعه به ارمغان بیاوریم.

روزهای پذیرش

شنبه تا پنجشنبه

  • صبح: ۹ تا ۱۲
  • بعدازظهر: ۱۵ تا ۱۹