قلب و عروق – اصلی ترین عضو حیات خود را جدی بگیرید

 قلب و عروق – اصلی ترین عضو حیات خود را جدی بگیرید

آخرین بروز رسانی در فوریه 20, 2021

قلب و عروق و ساختار و چگونگی عملکرد آن‌ها، موضوعی است که در این مقاله به آن می‌پردازیم. از آن‌جایی که یکی از معمول‌ترین و متداول‌ترین دلایل مرگ‌و‌میر، ناشی از بیماری‌های قلب و عروق است، جایگاه ویژه این اندام حیاتی و لزوم پرداختن به آن را روشن‌تر می‌کند.

قلب یا به‌‌ عبارت دیگر دل، عضو عضلانی موجود در اندام انسان‌ها و حیوانات است که وظیفه‌ی خون‌رسانی به اندام‌ها را به‌‌ عهده دارد. این عضو حیاتی در سمت چپ قفسه‌ی سینه و میان دو شش قرار دارد. قلب، وزنی حدود ۳۰۰ گرم دارد و به‌ طور میانگین در هر دقیقه ۷۰ بار می‌تپد. این یعنی هر ضربان قلب حدود ۰٫۸ ثانیه زمان می‌برد. انقباض دهلیزها ۰٫۱ .ثانیه، انقباض بطن‌ها ۰٫۳ ثانیه و استراحت قلب ۰٫۴ ثانیه به‌ طول می‌انجامد.

قلب و اجزا آن

ساختار قلب و عروق

سیستم قلب و عروق ، از اعضایی مانند قلب، رگ‌ها، شریان‌ها و مویرگ‌های آن تشکیل شده است. این سیستم، رساندن خون حاوی اکسیژن و مواد مغذی برای همه اندام‌ها و سلول‌ها را به‌‌ عهده دارد. خون در تمام بدن توسط یک رشته عروق خونی حمل می‌شود. شریان‌ها، عروق خونی هستند که خون را از قلب حمل می‌کنند و رگ‌ها، خون را به قلب منتقل می‌کنند.

حجم خون یک انسان سالم، بالغ بر ۵ لیتر است و معمولا هر یک دقیقه از قلب عبور می‌کند. چرخه قلب، طی یک ضربان قلب رخ می‌دهد. این چرخه به دو مرحله انقباض یا تخلیه و مرحله آرام‌سازی یا پرشدن تقسیم می‌شود. یک ضربان قلب معمولی تقریبا ۷۲ ضربه در دقیقه است. صداهای قلب به‌ علت بسته‌ شدن دریچه‌های قلب است و صداهای غیرطبیعی قلب که ناخودآگاه نامیده می‌شوند اغلب نشان‌دهنده ناهنجاری‌ها هستند.

قلب انسان‌ها از دو بطن و دو دهلیز تشکیل شده است. اصطلاح قلب راست، درباره‌ی بطن راست و دهلیز راست و اصطلاح قلب چپ، برای بطن چپ و دهلیز چپ به‌ کار می‌رود.

دهلیزها حفره‌های نازک و کوچک بالایی هستند که خون را دریافت می‌کنند. بطن‌ها، حفره‌های بزرگ‌تر و ضخیم‌تر پایینی قلب هستند که وظیفه‌ی پمپاژ خون به اندام‌ها را بر عهده دارند.

 قلب چه نقشی در سلامتی شما دارد؟

یکی از وظایف اصلی قلب، تبدیل‌کردن خون کثیف به تمیز است که دلیل نام‌گذاری آن نیز همین است. نقش رساندن مواد غذایی و اکسیژن موردنیاز همه‌ی اندام‌ها را خون به‌ عهده دارد. تغذیه قلب، توسط عروق تاجی یا کرونری انجام می‌گیرد.

عروق کرونر، رگ‌های خون‌رسان به عضله‌ی قلب هستند. تنگ‌شدن یا اسپاسم این رگ‌‌ها، منجر به اختلال در سیستم خون‌رسانی به قلب یا همان بیماری عروق کرونری می‌شود.

بیماری‌های قلبی عروقی

قلب و عروق

در یک قلب سالم، خون از یک جهت وارد می‌شود. وجود دریچه‌های قلب از جریان برعکس خون که نارسایی دریچه قلب گفته می‌شود، جلوگیری می‌کنند. همچنین صدای قلب، یکی از نشانه‌های سلامت قلب و عروق است که متخصصان قلب با شنیدن صدای قلب از طریق گوشی و یا فراصوت، به بررسی آن می‌پردازند. در یک قلب سالم، ریتم طبیعی متناوب سینوسی وجود دارد.

بیماری‌های عروق کرونری و سکته، از جمله رایج‌ترین بیماری‌های قلب و عروق است که منجر به مرگ می‌شوند. چاقی، مصرف دخانیات، نداشتن فعالیت‌های بدنی روزانه و ورزش نکردن، فشار خون و کلسترول بالا از مواردی است که باعث بروز بیماری‌های قلبی عروقی می‌شوند.

بیماری قلبی عروقی (CHD)، یک بیماری است که در آن ماده‌ای به نام پلاک در داخل عروق کرونر ایجاد می‌شود. این شریان‌ها خون شما را به عضله قلب شما می‌‌رسانند. هنگامی‌که پلاک در شریان‌ها ایجاد می‌شود، وضعیت آن آترواسکلروز نامیده می‌شود. باید بدانید که ایجاد پلاک در طول سال‌های زیاد رخ می‌دهد.

سکته قلبی به‌ دلیل توقف ناگهانی خون‌رسانی به عروق کرونری و تشکیل لخته در رگ اتفاق می‌افتد.

پیشگیری از بیماری‌های قلب و عروق

با وجود‌ این‌ که بیماری‌های عفونی به‌ علت مسری و واگیرداربودن، شیوع بیشتری دارند و خطرات آن‌ها بیشتر به چشم می‌آید، اما بیماری‌های قلب و عروق که جزء بیماری‌های مزمن به‌ حساب می‌آیند، هزینه‌ها و ناتوانی‌های بیشتری را به بیمار و جامعه تحمیل می‌کنند.

آگاهی از عوامل خطر و چگونگی مقابله و کنترل آن‌ها، در پیشگیری از بیماری‌های قلب و عروق، بسیار موثر است. البته باید بدانیم که فقط برخی از عوامل خطر، قابل‌ کنترل و اصلاح هستند و تعداد دیگری از عوامل خطر، تحت کنترل ما قرار نمی‌گیرند.

قلب و عروق

 

عوامل خطر غیر‌ قابل کنترل بیماری‌های قلب و عروق

جنسیت: زن‌ها تا حدود سن ۵۰ یا ۶۰ سالگی، به‌ خاطر هورمون‌های قاعدگی، در معرض ریسک کمتری در ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی‌اند. با شروع یائسگی، این احتمال برای هر دو جنس برابر و حتی در زنان بالای ۷۵ سال بیش‌تر از مردان در این سن می‌شود.

بیشتر بخوانید  انجام اکوی قلب در کودکان و نوجوان

افزایش سن: در سنین پایین‌تر، احتمال بیماری‌های قلب و عروق پایین‌تر است. وقوع بیماری‌های قلب و عروق در مردان، در سنین پایین‌تری در مقایسه با زنان اتفاق می‌افتد.

سابقه خانوادگی: سابقه خانوادگی و زمینه ارثی و ژنتیکی، در احتمال ابتلا به مشکلات قلب و عروق موثر است.

ژنتیک، قومیت و نژاد: فشار خون بالا و افزایش سطح کلسترول ژنتیکی هم از عوامل غیر‌ قابل کنترل موثر در بیماری‌های قلب و عروق است.

علایم خطر قابل‌ کنترل بیماری‌های قلب و عروق

۱- کلسترول خون بالا

۲- فشار خون‌ بالا یا هیپرتانسیون

۳- دیابت، پاسخ غیرطبیعی به انسولین

۴- افزایش وزن و چاقی، نحوه توزیع چربی در بدن و چاقی شکمی

۵- الکل و رژیم غذایی نادرست

۶- عدم فعالیت جسمانی

۷- استرس

۸- برخی داروها مثل قرص‌های ضد بارداری و برخی داروهای هورمونی

۹- کمبود آنتی اکسیدان‌ها، غیرعادی‌شدن فاکتورهای انعقاد خون و افزایش هموسیستئین

درمان بیماری‌های قلب و عروق

درمان بیماری‌های قلب و عروق ، شامل تغییر شیوه زندگی، استفاده از داروها، روش‌های پزشکی، جراحی و توان‌بخشی قلب است. این درمان‌ها با اهداف زیر صورت می‌گیرند:

۱- کاهش خطر ابتلا به لخته‌شدن خون، چون لخته‌شدن خون می‌تواند باعث حمله قلبی شود.
۲- جلوگیری از بیماری قلب و عروق
۳- کاهش عوامل خطر و تلاش برای آهسته یا متوقف کردن و از بین بردن علایم ساخت پلاک
۴- رفع مشکل شریان‌های مسدود شده

تغییر شیوه زندگی

راهکارهای مختلفی برای تغییر و اصلاح شیوه‌ی زندگی برای سلامت قلب وجود دارد. از جمله این راهکارها تغذیه سالم، وزن مناسب، فعالیت بدنی، مدیریت استرس و ترک سیگار است.

استفاده از داروها

گاهی تغییرات شیوه زندگی برای کنترل سطح کلسترول خون، کافی نیست. به‌ عنوان مثال، ممکن است به کنترل استاتین برای کنترل یا کاهش کلسترول نیاز داشته باشید. با کاهش سطح کلسترول، می‌توانید احتمال ابتلا به حمله قلبی یا سکته مغزی را کاهش دهید. پزشکان، معمولا استاتین را برای افرادی که دارای بیماری قلبی عروقی، بیماری شریانی محیطی، سکته مغزی، دیابت و چربی خون بالا هستند، پیشنهاد می‌دهند.

روش‌های پزشکی و جراحی

برای درمان بیماری‌های قلب و عروق، ممکن است به یک روش پزشکی یا جراحی نیاز داشته باشید. هر دو روش PCI و CABG، برای درمان عروق کرونر مسدود شده استفاده می‌شوند.

PCI یامداخله کرونری پوستی، که معمولا به نام آنژیوپلاستی شناخته می‌شود، یک روش غیرجراحی است. این روش، عروق کرونر مسدود یا تنگ شده را باز می‌کند. یک لوله نازک و انعطاف‌پذیر با یک بالون از طریق یک رگ خون به سمت کرونر تنگ‌شده یا مسدودشده کشیده می‌شود. هنگامی‌ که در محل مناسب قرار می‌گیرد، بالون با فشردن پلاک دیواره شریان جریان خون مسدودشده را بازسازی می‌کند.

CABG یا پیوند عروق کرونر، یک نوع جراحی است که در آن شریان‌ها یا رگ‌های دیگر مناطق بدن شما برای سرخرگ‌های کرونر تنگ شده، مورد استفاده قرار می‌گیرند. CABG می‌تواند جریان خون به قلب را بهبود ببخشد. همچنین می‌تواند درد قفسه سینه را کاهش دهد و احتمالا از حمله قلبی جلوگیری کند.

توان‌بخشی قلب

توانبخشی قلب

 

پزشک متخصص قلب ممکن است توان‌بخشی قلب را برای بعد از CABG، آنژیوپلاستی یا حمله قلبی تجویز کند. تقریبا همه کسانی که بیماری قلبی عروقی دارند، می‌توانند از توان‌بخشی قلبی بهره ببرند. توان‌بخشی قلبی، یک برنامه تحت نظارت پزشک است که به بهبود سلامت و رفاه افراد مبتلا به مشکلات قلبی کمک کند.

تیم توان‌بخشی قلب، ممکن است شامل پزشکان، پرستاران، متخصصان ورزش، متخصصین تغذیه، روانشناسان و متخصصان بهداشت و روان باشند.

توان‌بخشی دارای دو بخش است:

مشاوره و آموزش، بخش اول توان‌بخشی است. این بخش به شما کمک می‌کند تا وضعیت قلب خود را بررسی کنید و راه‌هایی را برای کاهش خطر ابتلا به مشکلات قلبی در آینده پیدا کنید. تیم بازآموزی، به شما کمک می‌کند یاد بگیرید چگونه به مدیریت استرس و تنظیم شیوه زندگی جدید بپردازید.

بخش دوم، تمرینات ورزشی است که به شما کمک می‌کند تا عضلات خود را تقویت کنید و استقامت خود را بهبود ببخشید. برنامه تمرینی شما بر اساس توانایی‌ها، نیازها و منافع شخص شما خواهد بود.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ما در مرکز قلب، عروق و اکوکاردیوگرافی بهار با داشتن تخصص، تجربه و با استفاده از جدیدترین فناوری‌ها در زمینه اکوکاردیوگرافی قلب تحت نظر دکتر اصغر مزارعی تلاش می‌کنیم تا مناسب ترین روش‌های تشخیصی، درمانی و مراقبتی را به شما ارائه دهیم. ما متعهدیم تا برای ارتقا، بهبود و بازیابی سلامتی بیماران، خدماتی فراتر از انتظار و با کیفیت برای بیماران، خانواده ها و جامعه به ارمغان بیاوریم.

روزهای پذیرش

شنبه تا پنجشنبه

  • صبح: ۹ تا ۱۲
  • بعدازظهر: ۱۵ تا ۱۹